Haayy… Summer na
naman ang init init iniittttt ng paligid. At kapag Summer na , ito ang matagal nang hinintay ng mga
estudyante ang…… BAKASYON!! Maraming
nagiisip kung pa’no nila gugugulin ang ilang linggong bakasyon. Ang iba
nagpaplanong magbakasyon sa ibang bansa at takasan ang init ng Pinas. At marami
na namang mga gumagala sa mall para magpalamig sa aircon pero wala namang
binibili. ‘Yong iba hayun suot suot ang
bikining binili noong nakaraang taon na
halos lumuwa na ang mga kaluluwa habang nagtatampisaw sa bitch este beach o swimming pool , pero may iba namang
palakasan na lang ng loob , ang bikining suot hapit na hapit at naglalabasan ang mga “BELT
BAG” sa t’yan. Hindi kasi natunaw ‘yong FATS
mula sa mga nakain nila no’ng Christmas at no’ng bagong taon. Nagmukha tuloy silang two piece
.. chicken joy. Ang iba naman naghahanap
ng summer job para may pang gala sa bakasyon dahil nga bakasyon ee walang baon,
kaya ayun nga nga. Maraming nageenroll sa mga crash course na ino-offer sa
internet para nga naman hindi masayang ang panahon na walang natututunan. Kayo
ba anong gagawin niyo ngayong bakasyon? Haay.. nakakasabik na talagang
magbakasyon.
Ako nga pala si
Bernard Oliver N. Estanislao, isa akong freelance writer sa isang kumpanya ng
dyaryo. Yaman din lamang at napaguusapan ang bakasyon may gusto sana akong
ikwento sa inyo. Nangyari ito noong nagbakasyon kami ng pamilya ko sa
pronbinsya namin sa Nueva Ecija mga tatlong taon na ang nakakalipas. Nagimpake ako ng pang- tatlong linggong damit, dun na namin gugunitain ang
semana santa kasama ng pamilya ko. Umalis na kami at sumakay ng van. Ang haba
ng byahe namin, dumaan sa nlex, tumigil para mag c.r. , kumain, nagpa-gas
tumigil saksi sa karambola ng kuliglig at tricycle, bumili ng pasalubong para
kay lolo , huminto nag-syesta, at viola!! Nakarating na rin kami sa probinsya.
Pagkababa namin ng mga gamit ay sinalubong kami ng mga kamaganak namin sina
lolo at lola , tito, tita at mga pinsan. Ibinababa nila yung mga gamit at
ipinasok sa kwarto. Nagkakatuwaan sa loob ng bahay , pero ipinasya kong lumabas
at tumingin tingin sa paligid. Matagal tagal na rin pala akong hindi
nakakabisita dito , siguro mga sampung taon na rin. Masyado kasing busy sa
trabaho kaya wala akong oras para bumisita. Dito sa probinsya ako lumaki ,
habang nagtatrabaho sa manila sina Papa at Mama si Lolo Ado at Lola Maya na ang
nagpapalaki sa akin. At dahil nga laking probinsya ako ee naranasan ko ding magtanim
ng mga gulay at halaman. Sa probinsya dito ako unang natuto ng biology,
photosynthesis , kung paano nagiging puno ang isang maliit na buto. Nalaman
kong ang bawat halaman ay may buhay, minsan nga kinakausap ni lola Maya yung
tanim niyang orchid kapag ayaw mamulaklak ee. Haay.. ang sarap talagang
sariwain ang nakaraan. Naglakadlakad pa ako sa di kalayuan, teka marami na rin
palang nagbago sa amin, hmmm… pero ang sarap pa rin talaga ng hangin dito
sariwang sariwa, di katulad sa maynila nakakasulasok. Naglakadlakad ulit ako hanggang
sa may napansin akong matanda kasama ang kanyang apo. Ang saya saya nilang
dalawa, naalala ko tuloy noong naglalaro kami ni Lolo Ado ng habulan kahit
iika-ika na siya ee pilit pa rin syang tumatakbo papunta sakin. Tapos dadating
naman ang Lola Maya at sasabihing “Hoy, Adonis tigilan niyo na muna ‘yan at
magalmusal lalamig ang kape mo, ikaw naman Ben maghugas ka na ng kamay mo at
maligo amoy kambing ka na katulad ng Lolo mo ahaha”, “Ito namang si Maya hayaan
mo na ang bata para namang hindi dumaan sa pagkabata ito oo, ako na lang ang
asikasuhin mo hehe” sabad ni Lolo Ado,
sabay yakap kay Lola Maya “Ay nako tumigil ka dyang matanda ka may bata sa
harap mo oh , amoy kambing ka pa”. “Nay si Lolo amoy kambing hahaha” sabi ko
nang may panunukso. Napakasweet nila sa isa’t isa naglalambingan nagaasaran
minsan nagaaway pero nagbabati rin naman , at tunay ang kanilang pagmamahalan. Lumapit
ako ng konti sa mag-lolo gusto ko sana silang kausapin kaya lang baka
makaistorbo lng ako sa bonding moment nila kaya tumayo na lang ako sa puno
malapit sa kanila. Nakita ko ang matanda na may hawak na palakol at akmang
hahampasin ang isang patay na puno. “Lolo ano pong gagawin niyo sa puno?” anas
ng bata. “Apo puputulin ko na ang punong ito kasi patay na para na rin
maipanggatong at mapakinabangan,”sabi ng matanda. “Lolo wag mo putulin yung
puno diba po sabi mo ang puno nagbibigay ng lilim sa atin tska matagal na tong punong to sa bakuran
tsaka dito niyo inukit yung pangalan niyo ni Lola diba ?” pigil ng bata. “Apo
oo nga’t saksi ang punong ito sa
napakaraming masasayang bahagi ng buhay ko pero, kailangan ko nang putulin ito,
para mapagtanimann ng bagong puno, ito ang tandaan mo apo , ang lahat ng buhay
sa mundo ay may katapusan, tulad ko , matanda na ko darating at darating yung
araw na lilisanin ko ang mundong ito,”sabi ng matanda. “Ayaw ko Lolo wag mo ko
iiwan putulin mo na yang puno basta wag mo po ako iiwan huhu,”umiiyak na turan
ng bata. “Hay ang apo ko hindi pwedeng ganon balang araw hindi mo na ako
kakailanganin sa buhay mo,” wika ng matanda. Nang puputulin na ng matanda ay
nagprisinta akong tumulong para naman hindi mahirapan ang matanda. Nagpasalamat
naman ito sa sinabi ko. Pagkatapos maputol, isang dipa ang layo sa puno ay
naglabas ng buto ang matanda. “Apo , nakikita mo ba tong hawak ko?” tanong ng
matanda sa apo. “Opo Lolo, para san po yan?” nagtatakang tanong ng bata. “Ang
mga ito ay buto ng lanzones , ito ay ang itatanim natin kapalit ng pinutol
nating puno kanina para mapalitan,”sabi ng matanda. “Ee Lolo ano po ang buto?”
tanong ng bata. “Ang buto , dito nagmumula yung mga malalaking puno, sa
pamamagitan ng mga buto naibabalik sa mundo yung mga punong pinuputol natin,
kung ano yung pinagmulan ng butong ito siy rin ang magiging puno.”sagot ng
matanda. “Aaah ganon po pala ‘yun,”kuntentong wika ng bata. Umalis na ako at
bumalik sa bahay. Inabutan ko ang isang handaang pinagsasaluhan nilang lahat
agad akong umupo at kumain, ang saraapp talaga ng lutong bahay, nabusog ako sa
handang tinolang native na manok, kalderetang kambing, pinaupong manok at
lechon. Lumipas ang dalawang linggo nabalitaan ko na lang na namatay na yung
matandang nagpuputol ng kahoy , namatay daw dahil sa sakit. Nang marinig ko
yung balita kinagabihan daglian kong tinungo ang bahay nila hindi pala kalayuan
sa bahay ng lolo ko. Sumilip ako sa pinto at nakita ko ang buong paligid na
nababalot ng liwanag mula sa mga ilaw ng inarkilang funeral service. As usual
may saklaan may tong-its at bingo ganito siguro talaga kapag nasa probinsya ang
patay ang kinukuhaan ng ikabubuhay. Sumilip ako sa kabaong ng matanda , aba
tingnan mo nga naman mukhang natutulog lang. Napaisip ako bigla asan na kaya
yung apo nitong matanda, siguro umiiyak siya ngayon , kahit din naman siguro
ako ang namatayan ng lolo ee
magngangangawa talaga ako . Hinanap ko siya sa loob ng bahay at sabuong bakuran
nila pero hindi ko siya makita.May nakakwentuhan ako habang naghahanap ,
nalaman kong ulila na pala sa mga magulang ang apo ng matanda at magkatuwang
sila sa pagpapalaki sa apo ng kaniyang asawa. Pero tatlong taon na ang
nakakaraan ay namatay sa sakit ang asawa nito kaya magisang binubuhay ng
matanda ang kanyang apo. Tyempong
napadaan ako sa mga nagsasakla nakitaya na rin ako , “bente haring bastos”,
sabi ko sa kubrador. Ang swerte ko nga naman oo nanalo ako ng halos dalawang
libo sa isang oras na pagtambay ko sa saklaan. Hanggang sa makita kong dumaan
yung apo nung matanda may hawak siya pero hindi ko natitigan kung ano, nang
biglang may umalingawngaw na sigaw “HAAAAAYYYYYYYYYY!!!!!!! YUNG BUTO NG
MATANDA NAWAWALA!!!!!!”,sigaw ng isang babae, nanggaling ang sigaw sa kwarto
kung saan nandun yung kabaong. Mabilis tinungo ng mga tao ang pinanggalingan ng
sigaw. Tumambad sa amin ang nakabukas na kabaong ng matanda ,wala na ang braso
nito , may nakita rin kaming isang lagari sa tabi ng kabaong. Nabuo sa isipan
ko ang mga pangyayari yung hawak ng bata kanina sa may saklaan hindi kaya..
Dali dali kong hinanap ang bata. Ewan ko ba pero parang may humihila sa akin
papunta sa lugar sa pinagputulan naming ng kahoy. Nakarating ako sa lugar na
pinagputulan ng puno. Naaninag ko ang bata na naghuhukay ng lupa, umiiyak ito.
Hindi masyadong madilim nung gabing yon spagkat bilog ang buwan at nasisinagan
nito ang lugar kung nasaan kami. Nilapitan ko ng bata, tinanong ko siya kung
ano ang ginagawa niya. “Kuya tinatanim ko
po yung buto ni lolo para bumalik
na siya sakin, sabi kasi niya yung buto daw kapag itinanim magbubunga ng
katulad ng pinagmulan nito. Magkahalong gimbal at awa ang naramdaman ko noong
mga sandaling ‘yon. Alam kong mali yung ginawa ng bata pero naaawa pa rin ako
sa kanya umaasa siya sa isang bagay na imposibleng mangyari. Niyakap ko ang
bata at doon umagos na luha sa aking mga mata. Hindi nararapat para sa isang
inosenteng bata ang mga pangyayaring ito,
ngunit walang sinuman ang maaaring sisihin sa lahat ng ito. Natauhan na lamang
ako sa pagdagsa ng mga tao sa kinaroroonan naming. Nakita nila ang braso ng
matanda at ibinalik kasama ng mga labi nito,
walang sinuman ang nagawang sisihin ang bata pagkat alam nilang dahil
lamang ito sa kanyang murang isipan. Lumipas ang ilang araw , oras na para
umuwi kami sa maynila. Ang huling balita ko sa bata ay kinupkop siya ng
kamaganak ng kanyang lolo at tumira sa ibang bayan. Naisipan kong puntahan ang
lugar kung saan ko unang nakita ang maglolo, nakita ko ang pagusbong ng isang
maliit na halaman kung saan nagtanim ng buto ang matanda , kulay luntian tila
ba simbolo ng pagasa. Nakabalik na kami ng maynila nakakapaagod pero marami akong
natutunan sa bakasyong ito. Hindi pala lahat mahal mo sa buhay palaging nasa
tabi mo dahil darating yung araw na tulad ng isang puno ay malalanta at mawawalan ng buhay.-----
Walang komento:
Mag-post ng isang Komento